WRR: beter werk = nieuwe sociale opdracht

15 januari 2020 publiceerde de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) een 294 pagina’s tellend rapport over werk. Bij deze een samenvatting van de belangrijkste punten ervan met de aanbevelingen van de WRR aan de regering.


Drie ontwikkelingen voor de toekomst van werk

1. Technologisering. Niet alleen fysieke arbeid maar ook steeds meer mentale taken kunnen en zullen door machines worden uitgevoerd. Ook is nieuwe technologie vaker een intermediair tussen vraag en aanbod (bijv. Uber, Airbnb). Dit maakt het belangrijk om in te zetten op het bevorderen van samenwerking tussen mens en machine.
2. Flexibilisering. Inmiddels heeft 36% van de werkenden geen vast contract, een verdubbeling t.o.v. enkele decennia geleden. Nederland kent 1,1 miljoen ZZP’ers. Deze flexibilisering maakt de verantwoordelijkheidsrelatie tussen werkgever en werknemer minder vanzelfsprekend.
3. Intensivering. De snelheid en de aard van werk veranderen. 38% van de werkenden zegt vaak of altijd te snel te moeten werken om het werk af te kunnen krijgen. Het gevoel van werkdruk stijgt. Eén op de tien werkenden vindt werk emotioneel zwaar. Deze intensivering kan mensen uit het arbeidsproces drukken. Autonomie op het werk is een buffer tegen intensivering.

Deze drie ontwikkelingen hebben invloed op wie werkt maar ook op de kwantiteit en kwaliteit van werk. Voor die kwaliteit is te weinig aandacht. In het WRR-rapport staat deze kwaliteit van werk centraal.


Goed Werk = Grip hebben

Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat er 3 belangrijke factoren zijn voor goed werk.
1. Grip op geld. Voldoende financiële zekerheid; op lange termijn en in verhouding tot anderen.
2. Grip op het werk. Een zekere vrijheid, de inzet van persoonlijke capaciteiten en goede sociale relaties.
3. Grip op het leven. Balans tussen werk en privé en/of het uitvoeren van zorgtaken.

Als aan deze drie aspecten van goed werk niet wordt voldaan, is dit nadelig voor werknemers én werkgevers en het kan leiden tot hoge maatschappelijke kosten.
Goed werk vergroot welzijn, gezondheid, betrokkenheid en productiviteit van medewerkers. Het draagt bij aan goed functionerende, innovatieve organisaties. Goed werk draagt bij aan het langer kunnen doorwerken, een beperking van de zorgkosten en sociale samenhang.


Werk kan Beter in Nederland

Wat goed werk betreft behoort Nederland in Europa tot de middenmoot. Dit kan en moet beter.

Meer grip op geld
Het aantal flexibele banen stijgt. Die hebben een nadelige invloed, bijvoorbeeld op het innovatieve karakter van de organisatie. Ook zijn er maatschappelijke nadelen, bijvoorbeeld op het gebied van sociale zekerheid die het noodzakelijk maken een op de moderne arbeidsmarkt toegesneden stelsel te ontwikkelen.
Ca. 1 miljoen Nederlanders willen en kunnen werken maar doen het niet. 1,6 miljoen mensen ontvangen een uitkering, een deel van hen langdurig met complexe problemen.

AANBEVELINGEN – meer grip op geld
1. Voorkom oneerlijke concurrentie tussen werkenden met verschillende contractvormen.
2. Ontwikkel een stelsel van contractneutrale basisverzekeringen en voorzieningen voor alle burgers, een stelsel dat past bij de nieuwe wereld van werk.
3. Vernieuw het actief arbeidsmarktbeleid, onder andere door meer aandacht voor persoonlijke begeleiding.
4. Geef mensen met een uitkering en weinig kans op de arbeidsmarkt een basisbaan.

Meer grip op het werk
Bijna de helft van de Nederlanders ervaart een gebrek aan autonomie. Bedrijven en instellingen halen niet altijd het beste in mensen naar boven. Vooral publieke professionals (onderwijs, zorg, politie) ervaren agressiviteit op het werk. Zij hebben ook het minste grip op hun werk. En dat terwijl autonomie een belangrijke buffer is tegen intensivering.
Te weinig grip op het werk houdt deels verband met het toenemende aantal burn-outklachten (17,5% in 2018). De helft van alle verzuimdagen in Nederland houdt verband met het werk zelf. Het RIVM schat dat ongunstige arbeidsomstandigheden in ons land ongeveer 5 procent van de totale ziektelast veroorzaken; dit is vergelijkbaar met de lasten van overgewicht.
Goede arbeidsorganisaties zijn de sleutel tot meer kwaliteit op het werk. Vakbonden en werkgevers zouden daarom hun aandacht vaker mogen richten op de werkplek zelf. Sociale innovatie – dat wil zeggen: arbeidsorganisaties zo inrichten dat het beste uit mensen naar boven wordt gehaald – is cruciaal voor onze economie; een economie die het immers vooral moet hebben van de mensen, het ‘menselijk kapitaal’.
De Nederlandse overheid kan zich evenals de Finse inzetten voor programmatische aanpak om goed werk voor meer mensen te bevorderen.

AANBEVELINGEN – meer grip op het werk
5. Ontwikkel een programmatische aanpak voor goed werk binnen bedrijven en instellingen.
6. Versterk de positie van werkenden binnen arbeidsorganisaties.

Meer grip op het leven
Eén op de tien werkenden zegt een disbalans te ervaren tussen werk en privé. Nederland heeft vergeleken met andere Europese landen zeer beperkte betaalde verlofregelingen voor de zorg van kinderen en ouderen. Slechts de helft van de werkenden heeft voldoende zeggenschap over de eigen werktijden om grip te kunnen hebben op het leven. Nieuwe technologie kan de grenzen tussen werk en privé vertroebelen.

AANBEVELINGEN – grip op het leven
7. Schep meer mogelijkheden om mensen de keuze te laten hoeveel uren ze willen werken, onder andere door goede kinderopvang en ouderenzorg te bieden en meer werken makkelijker afdwingbaar te maken.
8. Zorg voor langdurige, collectief betaalde verlofregelingen voor zorg en meer zeggenschap over arbeidstijden.

Beter werken is een zaak voor iedereen
Goed werk is in eerste instantie een verantwoordelijkheid van organisaties. Zij kunnen worden geholpen en gestimuleerd door door brancheorganisaties, sociale partners en overheden. Overheidsinstanties zouden als werkgever het goede voorbeeld moeten geven.
Om de ontwikkeling van het betere werk op de agenda te houden, zouden de drie condities van goed werk – grip op geld, grip op het werk, en grip op het leven – en de verdeling hiervan over de bevolking, een plaats moeten krijgen in de Monitor Brede Welvaart, die sinds 2018 elk jaar wordt gepubliceerd. Hiermee kan het betere werk van beleidsmakers en betrokkenen de aandacht krijgen die het verdient.

AANBEVELING – goed werk
9. Maak de drie condities van goed werk en de verdeling hiervan over de bevolking tot basis van overheidsbeleid en volg deze in de Monitor Brede Welvaart.


Technologisering, flexibilisering en intensivering van werk zullen de kwaliteit van werk onder druk zetten. Door de inzet en de keuzes van sociale partners, de overheid en – op bescheiden schaal – collega’s, burgers en consumenten kunnen deze ontwikkelingen echter ook de kwaliteit van werk helpen verbeteren. Dat is goed voor de mensen, de samenleving en de economie. Het betere werk, kortom, moet worden bevorderd voor iedereen en door iedereen.


BUZZbee’s rol

Dat werk beter kan, is voor ons geen nieuws; op die aanname is onze hele filosofie gebouwd. Wij kunnen je helpen met het tweede hoofdonderwerp van dit rapport: meer grip op werk en dan met name wat de vijfde aanbeveling betreft: ontwikkel een programmatische aanpak voor goed werk binnen bedrijven en instellingen. HUMM is bijvoorbeeld die programmatische aanpak voor hele organisaties.

bron: https://www.wrr.nl/publicaties/rapporten/2020/01/15/het-betere-werk

Meer BUZZnews

Er zijn nog geen andere nieuwsberichten.

winkelmand
Scroll naar top

Send this to a friend